Directory ProZ.com per i servizi di traduzione
 The translation workplace
Ideas
Huazimet ‘konsekutiv’ e ‘simultan’

ProZ.com Translation Article Knowledgebase

Articles about translation and interpreting
Article Categories
Search Articles


Advanced Search
About the Articles Knowledgebase
ProZ.com has created this section with the goals of:

Further enabling knowledge sharing among professionals
Providing resources for the education of clients and translators
Offering an additional channel for promotion of ProZ.com members (as authors)

We invite your participation and feedback concerning this new resource.

More info and discussion >

Article Options
Your Favorite Articles
Recommended Articles
  1. ProZ.com overview and action plan (#1 of 8): Sourcing (ie. jobs / directory)
  2. ProZ.com Translation User Manual
  3. Getting the most out of ProZ.com: A guide for translators and interpreters
  4. El significado de los dichos populares
  5. The difference between editing and proofreading
No recommended articles found.
Popular Authors
  1. Samuel Murray
  2. Jamie Richards
  3. Veronika B.
  4. arezoo soltani
  5. Sylvia Kouveli
No popular authors found.

 »  Articles Overview  »  Language Specific  »  Albanian  »  Huazimet ‘konsekutiv’ e ‘simultan’
 »  Articles Overview  »  Art of Translation and Interpreting  »  Interpreting  »  Huazimet ‘konsekutiv’ e ‘simultan’

Huazimet ‘konsekutiv’ e ‘simultan’

By ERIDA PRIFTI | Published  08/17/2009 | Interpreting , Albanian | Recommendation:
Contact the author
Quicklink: http://ita.proz.com/doc/2578
Author:
ERIDA PRIFTI
Albania
Da Albanese a Inglese translator
 

See this author's ProZ.com profile
Pak vjet më parë, kur lënda e interpretimit u instalua për herë të parë në kurrikulumin e Degës së Gjuhës Angleze në Universitetin e Vlorës, në leksionet e mia të interpretimit tentova të përdor termat interpretim i njëkohësishëm për interpretimin simultan dhe interpretim i njëpasnjëshëm për interpretimin konsekutiv.

Në shënimet e printuara që u lëshoja studentëve i vendosja gjithmonë të dy termat krah për krah për të parë se cili do të mbijetonte dhe cili do të zinte vend në të folurën spontane të studentëve. Termat e huazuar simultan dhe konsekutiv u përdorën me më shumë lehtësi dhe shumë më shpesh sesa fjalët shqipe.
Arsyeja ishte një: ndikimi i gjuhës angleze.

Megjithëse, deri në njëfarë mase, mund t’i lejojmë vetes të huazojmë dhe të shqipërojmë fjalë nga gjuhë të tjera, nuk është mirë t’i shtrembërojmë ato dhe t’u krijojmë versione të tjera. Fjala simultan ka qenë e përdorur më parë në gjuhën shqipe në një tjetër kontekst.

Mësuesit e matematikës nëpër shkolla të mesme nisën ta përdorin këtë fjalë për të nënkuptuar një provim që kryhej papritur e papandehur, njëkohësisht me zhvillimin e orës së mësimit, për jo më shumë se gjashtë nxënës nga klasa.

Më vonë kjo mënyrë e kontrollit të njohurive joshi edhe mësues të lëndëve të tjera, të cilët nisën menjeherë ta përdornin atë rregullisht. Kështu ndodhi që simultani nuk iu nda më orëve të mësimit dhe ishte në gjendje t’u çonte mornica edhe nxënësve më të mirë. Problemi nuk qëndron këtu, por në diçka tjetër. Dikur dikush e dëgjoi gabim fjalën simultan dhe nisi të thoshte simultant, me “t” në fund. Ndoshta ai person ka qenë njeri me rëndësi, sepse versioni simultant u përhap si gripi, u përcoll në të folurin e përditshëm, u shqiptua në klasë, u shkrua nëpër dokumenta dhe u përdor aq shumë saqë sot fjala simultan tingëllon gjë e re për veshin e shqipfolësve.

Ka ndodhur e njëjta gjë që ndodhi edhe me shprehjen “e ka humbur busullën”, për të nënkuptuar që dikush e ka humbur orientimin, e ka humbur drejtimin, është hutuar. Dikur dikush e dëgjoi gabim, e përdori gabim, e përcolli gabim dhe sot mbërrin tek ne në formën e ka humbur pusullën; se ç’lidhje ka midis humbjes së një pusulle, që është një letër, dhe hutimit, nuk dihet.

Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe nuk e përmban fjalën simultan (dhe aq më pak simultant), gjë që më bën të hipotezoj se duhet të ketë hyrë në gjuhën shqipe pas periudhës së vjeljes së fjalëve për të formuar këtë fjalor, ose duhet të ketë qenë fjalë tepër e re për të rënë në sy në atë kohë.

Sido që të jetë, në të gjitha gjuhët nga të cilat kjo fjalë mund të jetë huazuar, nuk ekziston një gërmë “t” pas morfemës simultan: në anglisht simultaneous, në italisht simultaneo, në frëngjisht simultané, në spanjisht simultàneo, në gjermanisht simultan. Fjala, në të gjitha këto gjuhë, e ka origjinën nga latinishtja simultaneus, që nga viti 1652, me rrënjë fjalën simul, që do të thotë në të njëjtën kohë, dhe me prapashtesën –taneus. Kështu që është krejtësisht e gabuar të thuash, të mendosh dhe të shkruash “simultant”; në rast se do të përdorim një fjalë të huazuar, ne do ta përdorim drejt atë, pra në rastin tonë “simultan”.


Comments on this article

Knowledgebase Contributions Related to this Article
  • No contributions found.
     
Want to contribute to the article knowledgebase? Join ProZ.com.


Articles are copyright © ProZ.com, 1999-2017, except where otherwise indicated. All rights reserved.
Content may not be republished without the consent of ProZ.com.